Gecoördineerde overspanningsbeveiliging

Gecoördineerde overspanningsbeveiliging voor PV-installaties

Een effectieve overspanningsbeveiliging begint met een gecoördineerde plaatsing van SPDs (Surge Protection Devices) volgens het EMC-zoneconcept (LPZ 0A t/m LPZ 2). Daarbij wordt per zone de maximaal toelaatbare restspanning afgestemd op de impulsbestendigheid van aangesloten apparatuur, conform tabel 44.4 uit NEN1010:2020, rubriek 443.6.2.

Impulsbestendigheid volgens overspanningscategorie (443.6.2):

• Categorie I (1,5 kV): Gevoelige apparatuur aangesloten op de vaste installatie
• Categorie II (2,5 kV): Algemeen aangesloten apparatuur op de installatie
• Categorie III (4 kV): Vaste installatiedelen en apparatuur met verhoogde beschikbaarheid

Toepassing per SPD-type

Type 1 SPD – Bliksemstroomafleider
Toepassen op de overgang van LPZ 0A naar LPZ 1, bij binnenkomst van kabels via een gebouwschil met bliksembeveiliging of een gekoppelde staalconstructie.

• Vereffent een bliksemstroom (10/350 µs)
• Restspanning < 4 kV
• Geplaatst bij de hoofdverdeelinrichting (HVK)
• Altijd combineren met Type 2 en eventueel Type 3 SPD’s

Type 1+2 SPD – Gecombineerde afleider
Wordt toegepast bij direct aangesloten apparatuur, vaak als compacte oplossing op de gebouwgrens.

• Vereffent bliksemstroom én inductie (10/350 µs + 8/20 µs)
• Restspanning < 1,5 kV
• Geschikt bij maximale kabellengte van 5 meter
• Combinatie van Type 1, 2 (en in specifieke gevallen Type 3) bescherming

Let op: Deze combi-afleiders zijn uitsluitend bedoeld voor toepassingen waarbij de afstand tussen SPD en aangesloten apparatuur beperkt is.

Type 2 SPD – Overspanningsafleider
Wordt geplaatst op de hoofdverdeelkast of onderverdelers, ter bescherming tegen overspanningen afkomstig van veldbekabeling of inductie.

• Toepassing bij overgang van LPZ 0B naar LPZ 1 of 2
• Restspanning afgestemd op categorie II of III
• Noodzakelijk bij eindgroepen en bekabeling vanuit buitengebied

Type 3 SPD – Eindgebruikersbeveiliging
Lokaal toepassen zo dicht mogelijk bij gevoelige eindapparatuur (LPZ 2). Beschermt tegen restinductie of overspanningen die na onderverdelers kunnen ontstaan.

• Installatierichtlijn
  Indien de bekabeling afkomstig is van een Type 1 of Type 1+2 beveiligde verdeler én binnen dezelfde EMC-zone blijft met een kabellengte < 15 meter, is een extra SPD in de volgende verdeler vaak niet vereist.
• Bij afwezigheid van een bliksembeveiligingsinstallatie (LPS), wordt Type 1 SPD niet toegepast. Beveiliging start dan vanaf Type 2.